Valkuil: mondeling toelichten

Home > Blog

Het is een klassieker in de wereld van bezwaarcommissies: je hebt je zaak tot in de puntjes schriftelijk onderbouwd, elke relevante overweging uiteengezet, elke feitelijke vaststelling gedocumenteerd, en dan… komt tijdens de hoorzitting de uitnodiging: “Wilt u dat nog even mondeling toelichten?”

Klinkt vriendelijk. Klinkt onschuldig. Maar wie de dynamiek van bezwaarprocedures kent, weet beter: dit is een valkuil.

18 november 2025 – Ray Heijder, jurist bij Ebenezer Advies

De informele toelichting als risico

Mondelinge toelichtingen worden niet altijd volledig of accuraat opgenomen in het verslag, kunnen verkeerd geïnterpreteerd worden, of – erger nog – door het bestuursorgaan worden gebruikt om een eerder glasheldere schriftelijke redenering te relativeren. Het is niet voor niets dat zorgvuldige gemachtigden zich strikt houden aan wat zwart op wit staat.

Precies dat speelde zich af in gemeente X, waar de voorzitter van de Commissie bezwaarschriften een poging deed om mij als gemachtigde alsnog de spreekwoordelijke diepte in te sturen met een luchtige uitnodiging tot “toelichting”.

“Ik hoor geen vraag.”

Mijn antwoord was simpel, beleefd en uiterst effectief:

“Ik hoor geen vraag.”

Met die vier woorden dwong ik de voorzitter terug naar zijn formele rol. Geen vrijblijvende uitnodiging, geen fuik naar spontane aanvullingen, maar helderheid: Wat wilt u precies weten? Waar moet ik op reageren?

Het is een meesterzet die elke gemachtigde zou moeten onthouden. In bezwaarprocedures is je schriftelijke onderbouwing je fundament. Alles wat je mondeling toevoegt, moet doelbewust en gecontroleerd zijn — en alleen op basis van concrete vragen.

Waarom dit werkt

  • Het voorkomt dat je onbedoeld nieuwe elementen inbrengt.
  • Het houdt de procedure transparant.
  • Het legt verantwoordelijkheid terug bij de commissie: formuleren ze geen vraag, dan is er kennelijk niets te vragen.
  • Het straalt professionaliteit en regie uit.

Tot slot

De les in gemeente X is helder: wanneer alles al zorgvuldig schriftelijk is uiteengezet, hoef je niets meer mondeling toe te lichten — tenzij er een gerichte, inhoudelijke vraag wordt gesteld. En zo niet?

Dan is “Ik hoor geen vraag” wellicht de krachtigste zin in je repertoire.


Reactie(s):

Als de gemeentelijke bezwarencommissie vragen die gesteld zouden moeten worden niet stelt, is dat om de belangen van de gemeente te beschermen. Waarschijnlijk is er al bij het inschakelen van de commissie door de gemeente overleg over geweest.