Rechtspositie burgers en mijnRheden

Home
Gemeente Doorgelicht/Rheden

29 maart 2026

Geachte leden van de gemeenteraad,

Ik wend mij tot u omdat de wijze waarop het college van Rheden de informatievoorziening via het klantportaal mijnRheden heeft ingericht, naar mijn oordeel niet slechts een uitvoeringskwestie is, maar raakt aan de kern van de rechtspositie van burgers binnen uw gemeente.

1. Feitelijke situatie
Het college stelt zich op het kenbare standpunt dat, bij het ontbreken van intern beleid omtrent mijnRheden, geen volledige informatie via dit kanaal wordt verstrekt. Tegelijkertijd worden betrokkenen voor toegang tot een dossier verwezen naar een inzageverzoek op grond van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG).

In de praktijk betekent dit dat reguliere informatievoorziening via het bestuurlijk verkeer wordt vervangen door een formele, beperkte en procedureel zwaardere AVG-route.

2. Bestuurlijke kernvraag die hier voorligt
De kernvraag is niet technisch of organisatorisch, maar bestuurlijk en principieel:

Accepteert de gemeenteraad dat de rechtspositie van burgers afhankelijk wordt gemaakt van de mate waarin interne digitale systemen en beleidsvorming op orde zijn?

Het antwoord daarop zou naar mijn overtuiging ontkennend moeten zijn.

3. Juridische en bestuurlijke problematiek
Op de gemeente Rheden rust de plicht om informatie op zorgvuldige, kenbare en controleerbare wijze te verstrekken.

Die plicht:

  1. kan niet afhankelijk worden gesteld van intern “beleid in ontwikkeling”;
  2. kan niet worden uitgehold door de inrichting van een klantportaal;
  3. en kan niet worden vervangen door het standaard inzetten van de AVG-procedure als toegangspoort tot dossierinformatie.

De AVG is een minimumrecht voor gegevensbescherming, geen structureel alternatief voor reguliere transparante dossierinzage binnen het bestuursrechtelijk verkeer.

4. Effect in de praktijk: verschuiving van rechtsbescherming
De feitelijke werking van de huidige handelwijze is dat:

  1. informatie niet integraal en transparant beschikbaar is via het gemeentelijk portaal;
  2. burgers worden doorgestuurd naar een zwaardere juridische procedure;
  3. en daarmee de drempel tot effectieve rechtsbescherming feitelijk wordt verhoogd.

Dit leidt tot een stille verschuiving: van laagdrempelige overheid naar procedure-gedreven toegang tot informatie.

Dat is niet slechts onhandig ingericht, maar raakt aan de kwaliteit van de democratische rechtsstaat op lokaal niveau.

5. Verantwoordelijkheid van de raad
De gemeenteraad heeft hierin niet slechts een toezichthoudende rol, maar een kaderstellende verantwoordelijkheid.

De vraag die aan u voorligt is concreet:

Vindt u het aanvaardbaar dat burgers pas volledige inzage krijgen via een formele AVG-route omdat het gemeentelijk klantportaal en beleid niet zijn ingericht op volledigheid?

Zo nee, welke concrete kaders stelt u om te voorkomen dat digitale dienstverlening leidt tot beperking van rechtspositie?

6. Verzoek
Ik verzoek de gemeenteraad om:

  1. zich expliciet uit te spreken over de toelaatbaarheid van deze werkwijze;
  2. het college te vragen te onderbouwen op welke rechtsgrond de AVG structureel als alternatief voor reguliere informatieverstrekking wordt gebruikt;
  3. te waarborgen dat digitale kanalen zoals mijnRheden niet leiden tot een feitelijke verslechtering van de rechtspositie van burgers.

7. Afsluiting
Wanneer een burger voor basisinzage in zijn eigen dossiers moet uitwijken naar een formele privacyprocedure, is dat geen technisch detail maar een signaal dat de informatiehuishouding en rechtsbescherming niet in balans zijn.

Ik vertrouw erop dat de gemeenteraad dit signaal in zijn volle bestuurlijke betekenis weegt.

Met vriendelijke groet,

Ray Heijder (jurist)
Ebenezer Advies