We nemen je mee naar het spanningsveld waarin een inwoner en de gemeente tegenover elkaar staan in het kader van de Wet open overheid (Woo). Het gaat in deze casus niet om een document waarin de gevraagde informatie staat, maar om documenten waaruit die informatie is af te leiden.
Informatiebehoefte
De inwoner heeft de volgende informatiebehoefte: aantal verzoeken op grond van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) dat de gemeente vanaf 1 januari 2020 per jaar te verwerken heeft gehad.
De inwoner wil ook weten wat de omvang en complexiteit van de verzoeken is.
Overheidsorganisatie
In deze casus gaat het om gemeente X.
Woo-verzoek 2025-007681
Voor het invullen van de informatiebehoefte dient de inwoner op 21 mei 2025 een Woo-verzoek in met de volgende tekst:
Op grond van de Wet open overheid verzoek ik het college tot openbaarmaking van documenten waaruit – vanaf 1 januari 2020 tot heden – per jaar het aantal door het college te verwerken AVG verzoeken blijkt. Indien mogelijk, dan zou ik graag ook de factoren ‘omvang’ en ‘complexiteit’ van de AVG-verzoeken openbaargemaakt zien.
Verwachting
Mogelijk heeft gemeente X documenten in beheer waarin de informatie die de inwoner vraagt is bijgehouden. Is dat het geval, dan komen die documenten in beginsel in aanmerking om openbaar te worden gemaakt. Wanneer die documenten niet in het beheer van de gemeente zijn, maar dat wel zo had moeten zijn, moet zij haar best doen om die documenten te vorderen.
Is de informatie niet in documenten vastgelegd, dan kun je er via de Woo geen recht op krijgen. De Woo verplicht een bestuursorgaan (zoals gemeente X) niet om informatie te creëren of samen te stellen die nog niet in een document staat. Het gaat alleen om informatie die al ergens is vastgelegd.
Belangrijke nuancering
De inwoner vraagt niet om het openbaar maken van een document waarin de gevraagde informatie staat. Ze vraag om documenten waaruit de informatie blijkt (is af te leiden).
Eerder heeft zij dat met succes gedaan voor (door dezelfde gemeente) bestede kosten voor externe advocaten. Er werd geen document openbaar gemaakt waarin de bestede kosten staan. Wel maakte gemeente X de relevante facturen van externe advocatuur openbaar. Daaruit blijkt na het optellen van de factuurbedragen de gevraagde informatie: € 90.685,65 advocaatkosten.
Naar analogie zou het openbaar maken van de AVG-verzoeken die de gemeente heeft moeten verwerken een juiste reactie op het Woo-verzoek zijn. Vervolgens kan daaruit de gevraagde informatie worden afgeleid. Niet alleen het aantal AVG-verzoeken, maar ook de omvang en complexiteit.
Afwijzing
Na enige dwang (ingebrekestelling en direct beroep ‘niet tijdig beslissen’ bij de rechtbank) wijst gemeente X het verzoek bij besluit van 5 augustus 2025 als volgt af:
Wij beschikken niet over de gegevens waar u om heeft verzocht. Op grond van de Woo zijn wij daarbij niet verplicht om gegevens (zoals het door u gevraagde overzicht) te vervaardigen die niet in bestaande documenten of stukken zijn neergelegd. Wij wijzen uw verzoek daarom af.
Afwijzing is onrechtmatig
Met de afwijzing gaat gemeente X voorbij aan het motiveringsbeginsel en het zorgvuldigheidsbeginsel. Hierdoor is de afwijzing – en daarmee het besluit – onrechtmatig. Het komt voor bezwaar in aanmerking.
Motiveringsgebrek
Vooropgesteld heeft de inwoner niet om gegevens verzocht. Evenmin heeft zij om een overzicht gevraagd. Dat de gemeente niet over de gegevens beschikt, is onjuist: deze zijn aanwezig in het zaaksysteem en vormen daarmee feitelijk een document in elektronische vorm, waaruit de gevraagde informatie kan worden afgeleid. Hoogstens kan het bestuursorgaan terecht stellen dat de afgeleide informatie (iets anders dan gegevens) niet vastligt in bestaande documenten.
Onzorgvuldig
Gemeente X heeft bij de voorbereiding van het besluit de documenten waaruit de informatie (waar de inwoner om vraagt af te leiden is) over het hoofd gezien: de AVG-verzoeken zelf. Het bestuursorgaan heeft het besluit daardoor niet volgens het zorgvuldigheidsbeginsel genomen. Het openbaar maken van die documenten zal de gevraagde informatie opleveren. Die moeten daarom vanwege het Woo-verzoek openbaar worden gemaakt, behoudens bij de wet gestelde beperkingen (de uitzonderingen in hoofdstuk 5 Woo).
Bezwaar 2025-014000
Op 9 september 2025 heeft Ebenezer Advies namens de inwoner tijdig bezwaar ingediend tegen het besluit van 5 augustus 2025.
Vervolg
Zodra er een vervolg is in deze procedure, wordt deze pagina bijgewerkt.